Wij mensen delen98 procentvan onsdnamet chimpanseesenbonobo's, maar er is ook een belangrijk verschil: onzetaal.Waar deaap zwijgt, praat de mens.Maar isdit wel zo?Dankzij debonoboKanziweten wedat apenbest goed in staat zijn ommensentaal te beheersen.Wie wasKanzi? Wat weten we dankzij hem overde taalvermogens van apen? En hoe diepgaand zijn die gesprekken eigenlijk?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl.

Host: Gemma Venhuizen

Gast: Hendrik Spiering

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Plotselinge duizeligheid, oorsuizen en knallende koppijn: tien jaar geleden meldden Amerikaanse diplomaten in Havana plots een reeks van mysterieuze klachten. De oorzaak? Volgens sommigen een geheim energiewapen dat met gerichte radiogolven mensen uit de weg ruimt.Nu – tien jaar later – duiken deze geheimzinnige verhalen opnieuw op. Donald Trump zou bij de kidnapping van Maduro de ‘Discombobulator’ hebben ingezet, een apparaat dat met één energetische klap het leger van Venezuela uitschakelde. Maar bestaan zulke gerichte-energie-wapens eigenlijk? Of zouden ze kúnnen bestaan?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl.

Host: Karlijn Saris

Gasten: Peter van der Ploeg en Berend NIeuwhof

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In het adresboekje van Jeffrey Epstein stonden opvallend veel wetenschappers - van Nobelprijswinnaars tot publieke intellectuelen als Noam Chomsky. Uit de Epstein Files blijkt dat hij onderzoek financierde, diners organiseerde en hen meenam in zijn privéjet. Maar Epstein zocht meer dan alleen gezelschap. De veroordeelde zedendelinquent had een uitgesproken fascinatie voor het menselijk bewustzijn, eugenetica en de ‘verbeterde’ mens. Wat trok wetenschappers naar Epstein - en wat wilde Epstein van hen?

Presentatie: Karlijn Saris

Gasten: Sjoerd de Jong, Merijn de Waal

Redactie en montage: Liz Dautzenberg

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto Nobile landen er niet, ze vlieger er alleen overheen. De twee raken voorgoed met elkaar verbonden door ambitie, rivaliteit en tragiek. Twee jaar later loopt een nieuwe poolvlucht dramatisch af. Wat dreef deze mannen om alles te riskeren in het meedogenloze poolgebied?

Presentatie: Karlijn Saris

Gasten: Gemma Venhuizen en Nienke Beintema

Redactie en montage: Liz Dautzenberg

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Shownotes

In deze aflevering komen de volgende boeken ter sprake: Terug uit de witte hel van Adwin de Kluyver De poolgebieden voor in bed, op het toilet of in bad van Nienke Beintema Poolliefde van Anders Bache en Sigri Sandberg Amundsen pass van Anders Bache

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hij breekt bladeren af en ruimt dood organisch materiaal op: de schimmelAspergillusfumigatusis eennuttigetuinhulp.Maar soms duikt hij ook op in hetmenselijklichaamen danwordt hij opeensgevaarlijk.InNederlandrukt ernueenvariantopdie niet te behandelen is en vormt daarmeeeengrootrisico voor mensen met een kwetsbaar immuunsysteem.Hoe ontstaat zo’n resistente schimmel?Enwat zijn de mogelijkheden omdezeAspergillusnog te bestrijden?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Gemma Venhuizen

Gast: Karlijn Saris

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Eindmix: Lars van Leeuwen

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tumoren bestralen zonder omliggend weefsel te beschadigen: protonentherapie was de grote belofte in de kankerzorg. Maar nu is de therapie stilgelegd voor patiënten met een agressieve hersentumor. Dat gebeurde na verontrustende studieresultaten over vroegtijdig overlijden. Hoe kan een behandeling die zo veelbelovend leek ineens zó ter discussie staan? Hoe werkt protonentherapie precies? En waar ging het mis?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Lucien Hordijk en Karlijn Saris

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Waarom ergert iedereen zich zo aan betweters? In de sportschool vinden we het heel normaal als de coach je afbeult of corrigeert. Maar iemand die je met betere kennis op de vingers tikt? Dat voelt toch anders. Betweters zijn van alle tijden. Ze duiken al op bij de Babyloniërs en de Romeinen, en tegenwoordig lijken ze nadrukkelijker aanwezig dan ooit. Wat is betweterij eigenlijk - en waarom roept de betweter zoveel weerstand op?

Presentatie: Gemma Venhuizen

Gasten: Sjoerd de Jong & Hendrik Spiering

Redactie en montage: Liz Dautzenberg

Productie: Rhea Stroink

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Shownotes:

In deze aflevering wordt het boek On Pedantry: A Cultural History of the Know-it-All van Arnoud S. Q. Visser besproken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna 56miljoen jaar geleden warmde de aarderazendsnel op.Het was delaatste keerdat het klimaat bijna net zo snel veranderde als nu — met ingrijpende gevolgen voor het leven op aarde.Dankzij nieuw bodemonderzoek binnen depaleo-klimatologiekunnen geologen die periode nutot op het seizoennauwkeurigreconstrueren.Hoe lees jeklimaatgeschiedenis?En als de bodemookeen blik op detoekomstbiedt, wat staat ons dan tewachten?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Karlijn Saris

Gasten: Gemma Venhuizen en Felix Voogt

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Eindmix: Jeroen Jaspers

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna een eeuw geleden zorgde deontdekking van penicilline voor eenrevolutie in de gezondheidszorg.Voor het eerstkonden infectieseffectief wordenbehandeld.Maarnustaan we voor eennieuw probleem:wereldwijdworden bacteriën steeds resistenter tegen antibiotica.Onderzoekerskijkendaaromopnieuw naar eenoeroude natuurlijkevijand vanbacteriën:de bacteriofaag-een virus dat bacteriën aanvalt en opeet.Wat zijn bacteriofagen precies?Hoekunnen ze helpen in de strijd tegen bacteriële infecties?En wat hebben ze nog meer voor ons inpetto?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Sander Voormolen en Berend Nieuwhof

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat honderd jaar geleden nog ondenkbaar was, is nu voor sommige mensen de enige manier om dóór te leven: het vervangen van een orgaan. Voor NRC-redacteur Jeroen van der Kris werd die realiteit een aantal jaar geleden heel concreet, toen hij zelf een nieuwe lever kreeg. Wat begon als een ingrijpende medische gebeurtenis, groeide uit tot een fascinatie voor dit vaak onderschatte orgaan - en voor alles wat nodig is om een transplantatie mogelijk te maken. Hoe is het om te blijven leven dankzij de orgaandonatie van iemand anders? Hoe zijn we op het punt gekomen dat zo’n ingreep mogelijk is? En wat zegt de wetenschap van vandaag over de toekomst van orgaantransplantatie?

Gast: Jeroen van der Kris, Sander Voormolen

Presentatie: Gemma Venhuizen

Redactie & montage: Liz Dautzenberg

Shownotes: In deze aflevering wordt het boek Het aanbod van Jeroen van der Kris besproken Ook de aflevering ‘Even ergens heen’: waarom ik pas na 39 jaar met mijn moeder over haar darmziekte praatte, over leven met de chronische darmziektes colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn, komt even voorbij.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Donald Trump is één jaar aan de macht. Het is nog steeds chaos, maar wel chaos waar een plan achter zit. De Amerikaanse wetenschap wordt fundamenteel heringericht met decreten als Restoring Gold Standard Science en een uitgewerkt ideologisch programma.Welke wetenschappen passen nog in Trumps wereld — en welke niet? Wat gebeurt er met afgeschreven onderwerpen als gender en klimaatverandering? En wat betekenen deze ontwikkelingen voor internationale samenwerking?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Sjoerd de Jong, Karlijn Saris en Felix Voogt

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Verborgen ruïnes diep in de jungle, brede wegen van tientallen kilometers lang: geavanceerde technieken zorgen de laatste jaren voor een stroom aan nieuwe archeologische ontdekkingen in Noord- en Zuid-Amerika. Wat betekenen deze vondsten voor de geschiedenis van deze continenten? Wat vertellen ze over de vroegere beschavingen? En hoe veranderen ze ons idee van de wereldgeschiedenis?

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Sjoerd de Jong en Hendrik Spiering

Reactie en montage: Rosa van Toledo

Foto: Roland Blokhuizen

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Egoïsme en samenwerken: het zijn twee uitersten. Maar in de Middeleeuwen bleek precies die combinatie verrassend effectief. In Noord-Europa ontstond de Hanze: een los netwerk van handelaren en steden, zonder staat, zonder centraal gezag. Juistdit netwerk groeideuit tot een van de machtigste economische systemen van zijn tijd. Hier ontstonden kiemen van een nieuw kapitalisme, met vaste handelsafspraken, een gedeelde cultuur en iets wat we vandaag opnieuw ontdekken: handel is nooit alleen economie - het is óók politiek en cultuur. Hoe komt het dat dit netwerk eeuwenlang standhield? En waardoor viel het uiteindelijk toch uit elkaar?

Shownote:

In deze aflevering noemt Hendrik Spiering het boek De Hanze van Dick Harrison.

Presentatie: Karlijn Saris

Gasten: Hendrik Spiering en Bas Blokker

Redactie en montage: Liz Dautzenberg

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de Atlantische Oceaan, in de Golf van Guinea ligt een eiland: Null Island. Je kunt er vakantiehuizen huren en fietsroutes volgen. Tenminste, dat lijkt zo. In werkelijkheid is alleen oceaan zo ver je kunt zien. Null Island is een fictief eiland, verzonnen door digitale kaart-professionals. De kaartgegevens die zich daar vertonen zijn fouten. Cartografie was ooit een kwestie van ervaring, later wiskundig precisiewerk. Nu kan iedereen op de computer kaartjes maken. Wat doet deze ontwikkeling met onze perceptie van de wereld?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Laura Wismans & Hendrik Spiering

Script en edit: Elze van Driel

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld,aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist.Maar hier, inOnbehaarde Apen, kijken we naar de historische Jezus.Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus, behandelt in dit speciale drieluik voor Pasen drie vragen: Wat weten we over het leven van Jezus? Met welke profeten concurreerde hij? En hoe werd nou juist deze prediker, later, volkomen God?

Presentatie: Hendrik Spiering

Productie: Mirjam van Zuidam

Montage: Yeppe van Kesteren

Foto: Getty Images

De muziek in dit drieluik werdgespeeld door het Dudok Quartet. In het vierde pianoconcert van Beethoven hoorde u ook pianist Hannes Minnaar en altvioliste Simone van der Giessen. Verder speelde het Dudok Quartet muziek van Balogh Kalman en Ligeti.Voor dit drieluik put Hendrik vooral uit werk van de Amerikaan John P. Meier, die nog altijd werkt aan zijn schitterende serie boeken‘A Marginal Jew, Rethinking the historical Jesus’. Ook aan te bevelen zijn de boeken van de gewetensvolle Brit E.P. Sanders en die van de wat meer baldadige Amerikaan Bart Ehrman.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld,aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist.Maar hier, inOnbehaarde Apen, kijken we naar de historische Jezus.Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus, behandelt in dit speciale drieluik voor Pasen drie vragen: Wat weten we over het leven van Jezus? Met welke profeten concurreerde hij? En hoe werd nou juist deze prediker, later, volkomen God?

Presentatie: Hendrik Spiering

Productie: Mirjam van Zuidam

Montage: Yeppe van Kesteren

De muziek in dit drieluik werdgespeeld door het Dudok Quartet. In het vierde pianoconcert van Beethoven hoorde u ook pianist Hannes Minnaar en altvioliste Simone van der Giessen. Verder speelde het Dudok Quartet muziek van Balogh Kalman en Ligeti.Voor dit drieluik put Hendrik vooral uit werk van de Amerikaan John P. Meier, die nog altijd werkt aan zijn schitterende serie boeken‘A Marginal Jew, Rethinking the historical Jesus’. Ook aan te bevelen zijn de boeken van de gewetensvolle Brit E.P. Sanders en die van de wat meer baldadige Amerikaan Bart Ehrman.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld,aan het kruis. In de Islam is Jezus de belangrijkste profeet na Mohammed, en ook zonder dat je gelovig bent, kan je in hem de eerste socialist zien, een inspirerende revolutionair of zelfs een feminist.

Maar hier, inOnbehaarde Apen, kijken we naar de historische Jezus.

Hendrik Spiering, wetenschapsredacteur en historicus, behandelt in dit speciale drieluik voor Pasen drie vragen: Wat weten we over het leven van Jezus? Met welke profeten concurreerde hij?En hoe werd nou juist deze prediker, later, volkomen God?

Presentatie: Hendrik Spiering

Productie: Mirjam van Zuidam

Montage: Yeppe van Kesteren

De muziek in dit drieluik werdgespeeld door het Dudok Quartet. In het vierde pianoconcert van Beethoven hoorde u ook pianist Hannes Minnaar en altvioliste Simone van der Giessen. Verder speelde het Dudok Quartet muziek van Balogh Kalman en Ligeti en in deze derde aflevering het vierde strijkkwartet van de jonge Nederlandse componist Joey Roukens.

Voor dit drieluik putte Hendrik vooral uit werk van de Amerikaan John P. Meier, die nog altijd werkt aan zijn schitterende serie boeken‘A Marginal Jew, Rethinking the historical Jesus’. Ook aan te bevelen zijn de boeken van de gewetensvolle Brit E.P. Sanders en die van de wat meer baldadige Amerikaan Bart Ehrman.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Groenland: een eiland van ijs, fjorden en walrussen, waar ooit nauwelijks mensen kwamen. Maar een kleine duizend jaar geleden veranderde dat. In het zuiden vestigden zich de Noormannen, op zoek naar bont en landbouwgrond. Kort daarna kwamen in het noorden de Inuit, met hun geavanceerde kajaks en harpoenen. Die Noormannen zijn allang verdwenen, maar sinds de achttiende eeuw hebben de Denen, de Noren en de Amerikanen hun zinnen gezet op Groenland. Waarom denken landen steeds opnieuwaanspraak te kunnen maken op het enorme Inuit-eiland?

Shownotes:

In de aflevering leest Hendrik Spiering voor uit het boek Tales and Traditions of the Eskimo van Hinrich Rink. Toef Jaeger laat het nummet Eqqasuuteqarneq horen van de Groenlandse rockband Sume.

Presentatie: Gemma Venhuizen

Gasten: Hendrik Spiering en Toef Jaeger

Redactie en montage: Liz Dautzenberg

Correcties:

In het kader van de recente geschiedenis van Groenland vertelt Hendrik Spiering dat Noorwegen in het begin van de 20ste eeuw onafhankelijk werd van Denemarken. Dat moet zijn: onafhankelijk vanZweden.Tussen 1387 en 1814 hoorde Noorwegen bij Denemarken, maar tussen 1814 en 1905 was het onderdeel van het koninkrijk Zweden. In 1905 werd het weer zelfstandig.

Als het gaat over het alcoholgebruik zegt Hendrik Spiering ook een keer per ongeluk Denemarken als hijRoemeniëbedoelt, als huidig recordhouder alcoholgebruik (met ruim 14 liter per persoon per jaar).

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vandaag worden de jaarlijkse Nobelprijzen officieel uitgereiktaan wetenschappers in de natuurkunde, medicijnen, scheikunde en economie. En dan zijn er natuurlijk nog de Nobelprijzen voor de literatuur en devrede. Maar wie was Alfred Nobel die deze prijzen stichtte? Hoe kon hij zo rijk wordendat er nog steeds prijzengeld over is? En heeft hij zelf met zijn uitvinding van het dynamiet ook iets bijgedragen aan vrede?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Hendrik Spiering en Karel Knip

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

InEuropazijnnooit eerder zoveel wilde vogels besmetgeweestmet vogelgriepals nu.Inmiddels vallen zelfs huisdierenten prooi aande ziekte.De angst groeit dathet virusopde mens overspringt.Hoegroot is deze kans?Hoe zal het virus zich dan ontwikkelen?En als erhieruiteennieuwepandemie ontstaat, wat staat ons dan tedoen?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Karlijn Saris en Felix Voogt

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Foto: Olivier Middendorp

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Botsende sterren en zwarte gaten veroorzaken zwaartekrachtgolven in de ruimtetijd die zelfs op aarde waarneembaar zijn. In 2015 werd er zo’n golf voor het eerst waargenomen en sindsdien staat de sterrenkunde op zijn kop – ineens is er een nieuwe blik op het heelal. Hoe meet je zwaartekrachtgolven precies? Waarom laten ze ons de ruimte op compleet nieuwe wijze zien? En wat is de oogst van tien jaar onderzoek?

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.

Host: Gemma Venhuizen

Gasten: Bruno van Wayenburg en Hendrik Spiering

Redactie en montage: Rosa van Toledo

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.